baner
 
Home Skutki zmian klimatycznych Zjawiska ekstremalne

Skutki zmian klimatycznych dla rolnictwa – Zjawiska ekstremalne

Meteorologiczne zjawiska ekstremalne to gwałtowne, intensywne i długotrwałe opady atmosferyczne, burze (a w następstwie tych zjawisk powodzie), silne wiatry, sztormy, tornada, cyklony tropikalne, okresy upałów (fale upałów) i mrozów oraz długotrwałe susze. Zgodnie z prognozami częstość tych zjawisk wraz z globalnym ocieplaniem atmosfery ma wzrastać. Według prognoz ma być to efekt zwiększenia dynamiki atmosfery, czego bezpośrednią przyczyną jest wzrost temperatury atmosfery i oceanów a pośrednio zwiększone parowanie wód z oceanów i lądów, co wpływa większą gwałtowność wszystkich zjawisk zachodzących w atmosferze.

Wysokie wały przeciwpowodziowe nie wystarczają

Podstawowym celem dostosowania się (adaptacji) do większej częstości zjawisk ekstremalnych w rolnictwie jest zmniejszanie podatności na ewentualne szkody, tak dla upraw jak i w gospodarstwie. Jedną z opcji jest unikanie ryzyka np. związanego z uprawą roślin wrażliwych na suszę przez poszukiwanie odmian bardziej odpornych. Inną opcją jest ubezpieczenie ryzykownej uprawy lub próba wkalkulowania możliwych strat w plonach w latach ze zjawiskami ekstremalnymi w cenę sprzedawanych płodów rolnych. Należy pamiętać również o zachowaniu podwyższonego bezpieczeństwa finansowego przy podejmowaniu większych inwestycji w gospodarstwie. Adaptację rolnictwa do zmieniających się warunków meteorologicznych, w tym do większej częstości zjawisk ekstremalnych ma wspierać Wspólna Polityka Rolna Unii Europejskiej po 2013 roku.

Jak określa się zjawiska ekstremalne

W klimatologii jako zjawiska ekstremalne uznaje się te zjawiska meteorologiczne, które występują rzadziej niż 1, 5 a czasami 10 razy na sto lat. Zjawiska ekstremalne są klasyfikowane również w zależności od nasilenia i czasu trwania, mówi się np. o intensywnej lub bardzo intensywnej suszy.

skutki-zjawiska-ekstremalne

Trudności w szacowaniu strat

Meteorologiczne zjawiska ekstremalne takie jak gwałtowne wiatry, burze gradowe z intensywnymi opadami, gwałtowne przymrozki wiosenne doprowadzają najczęściej do łatwych do oszacowania zniszczeń upraw lub zabudowań gospodarskich. Natomiast starty spowodowane wystąpieniem warunków ekstremalnej suszy, fal upałów czy mrozów dużo trudniej oszacować z powodu wielu czynników decydujących o tym, czy strata plonu wystąpiła na danym terenie i w danym gospodarstwie.

Globalne ocieplenie a zjawiska ekstremalne

Dotychczas nie stwierdzono definitywnie, że za obserwowane zwiększenie się częstości występowania zjawisk ekstremalnych jest odpowiedzialne globalne ocieplenie atmosfery (choć wszystkie przesłanki za takim efektem wskazują). Sprawę ma przeanalizować i wydać opinię planowany na koniec 2011 roku Piaty Raport Międzyrządowego Zespołu do Spraw Zmian Klimatu (IPCC). Naukowcy udowodnili już, że z globalnym ociepleniem można z dużym prawdopodobieństwem powiązać wystąpienie w 2003 roku fali upałów w Europie, która doprowadziła do śmierci 40 do 70 tys. ludzi i była jednym z najbardziej dotkliwych meteorologicznych zjawisk ekstremalnych w ostatnich latach dla rolnictwa Europie. Wyjaśnienie przyczyn zjawisk ekstremalnych z 2010 roku, może wskazać na kolejne dowody wspierające hipotezę o związkach większej częstości zjawisk ekstremalnych z globalnym ociepleniem atmosfery. Przypomnieć tutaj należy, że fala upałów na terytorium Rosji i Ukrainy w 2010 roku, spowodowała znaczące straty w plonach, co przełożyło się na wstrzymanie eksportu płodów rolnych z tych krajach, co miało znaczący wpływ na wzrost cen produktów rolnych na rynkach światowych. Pod koniec 2010 roku w Australii wystąpiła największa od 50 lat powódź, powodując znaczące straty plonów i dalszą destabilizację rynków rolnych. W Polsce rok 2010 zapamiętają szczególnie plantatorzy chmielu z okolic Wilkowa, gdzie odbywa się 80% produkcji chmielu w Polsce, których domostwa i plantacje zalała dwukrotnie wielka fala powodziowa na Wiśle.

2010 – najcieplejszy rok pomiarów meteorologicznych

Światowa Organizacja Meteorologiczna (WMO) podaje, że 2010 rok był najcieplejszy w historii instrumentalnych pomiarów meteorologicznych czyli od około 200 lat (obok 1998 i 2005). Temperatura globalna liczona jest na podstawie wszystkich dostępnych dla WMO pomiarów ze stacji meteorologicznych dostarczanych do wspólnej bazy danych przez poszczególne kraje. Bardzo mała różnica (statystycznie nieistotna) w oszacowanej temperaturze globalnej pomiędzy 1998, 2005 i 2010 rokiem, która wynosi 0,02oC nie powaliła wskazać w tym przypadku roku najcieplejszego.

2001 – 2010 –dekada cieplejsza niż trzy poprzednie

Wartość średniej globalnej temperatury w latach 2001-2010 była wyższa o 0,46oC od średniej z lat 1961-1990, Według obliczeń WMO jest to już trzecia z kolei cieplejsza od poprzedniej dekada. Dekada kończąca się 2000 roku była cieplejsza do tej kończącej się w 1990 roku, a kończąca się w 1990 roku cieplejsza od tej przed 1980 rokiem.

Coraz wyższy poziom oceanów, topnieją bardzo szybko lodowce

Światowa Organizacja meteorologiczna donosi że poziom oceanów wzrasta najszybciej od 3000 lat. Średni wzrost poziomu oceanów w latach 1993-2008 był dwukrotnie szybszy niż średni w XX wieku. Jednocześnie powietrznia lodu na kuli ziemskiej szacowana na podstawie obrazów satelitarnych jest najmniejsza od 1979 roku.

 

POLECAMY

 

Newsletter

Logowanie

Rejestracja umożliwia aktywne korzystanie z forum. Zapraszamy.


Polecamy inne portale

logo-zmianyklimatulogo-klimatazdrowielogo-klimatdladzieci